Columns en Archief

Fixatie

09 November 2020
Door: Jeffrey Wijnberg

Het is psychologisch correct om te zeggen dat je je niet druk moet maken om kwesties waar je geen controle over hebt; dat piekeren zinloos is wanneer iets buiten jouw invloedsfeer ligt. Maar de realiteit is anders: een sterk gevoelde angst kan in luttele seconden de fantasie prikkelen om de ergste rampscenario’s te voorzien. En daar kan geen redelijkheid tegenop.

Dit gegeven is ook de reden waarom ik, als praktiserend psycholoog geen moeite doe om patiënten, met angstige fixaties, tot inkeer te brengen; zelfs als zij zelf aangeven hier bijzonder veel last van te hebben. De praktijk wijst nu eenmaal uit dat emoties (van angst) dominant zijn; zo overheersend dat woorden van weldenkendheid altijd het onderspit delven. En geloof mij: zo erg is dat allemaal niet. Wel vervelend, maar niet erg. Erg is wanneer je weet dat je doodgaat aan kanker. Niet zo erg is het wanneer je bang bent om dood te gaan aan kanker. Misschien wel vervelend, maar niet erg. Want die angst kan er wellicht voor zorgen dat je gezonder leeft, dat je allerlei voorzorgsmaatregelen treft; en dat je extra alert bent om signalen die zouden kunnen wijzen op een ernstige ziekte. Dit zijn, overigens, ook de mensen die het vaakst op het spreekuur komen van de huisarts. Die huisarts spreekt meer patiënten die bang zijn voor een ziekte dan dat hij mensen moet behandelen mèt een ziekte. Dat is nu ook wat gebeurt in deze Coronatijd: één kuchje of snottebel en de gezondheidsdiensten in ons land worden platgebeld. Ook prima. Want het is beter dat er veel wordt getest met de nodige negatieve uitslagen dan dat de mensen, die wel besmet zijn, over het hoofd gezien zouden worden. Liever veel bange mensen dan een overvloed aan lieden die denken: ‘ik ga mij pas druk maken als er echt reden is om mij druk te maken’. Zo zijn er ook lieden die wel meer dan dertig keer per dag de buienradar checken; dat om te weten of er mogelijk onweer in de lucht hangt. Het gaat hier om mensen met een onweerfixatie; en zijn zo bang voor donder en bliksem dat zij, elk half uur, zichzelf willen geruststellen dat de kust veilig is. Nu is het heel gemakkelijk om te zeggen dat deze onweerpiekeraars hun tijd verdoen aan iets waar zij toch geen controle over hebben. Maar ik zeg: laat die mensen toch hun tijd besteden zoals dat zij dat zelf willen. Iedereen heeft wel een fixatie waar anderen de logica niet van kunnen vatten. Ieder mens is pas mens als hij een afwijking heeft.

Zelf heb ik een harmonie-fixatie; en check ik, bij herhaling, of de relationele wind gunstig waait. Ook eis ik van mijn patiënten dat zij verslag uitbrengen van hoe het gesprek is gevallen (= bevallen). Alleen dan kan ik met een gerust hart de slaap vatten.

 


Lees ook:

Bekijk alle columns

Reacties

Er heeft nog niemand gereageerd op deze pagina.

RSS feed van de reacties op deze pagina | RSS-feed voor alle reacties

Plaats uw reactie