Columns en Archief

Weggestemd

20 augustus 2018
Door: Jeffrey Wijnberg

Als Gerda bij mij op het spreekuur verschijnt, rollen de tranen haar over de wangen. Haar vriendschap met Eline lijkt voorbij. Gerda: ‘het stemgeluid van Eline snijdt als een scherp mes door mijn trommelvliezen; ik heb het haar gezegd en voorgesteld dat zij naar een logopedist gaat, maar zij is boos weggelopen’.

Net zoals Eline zijn er meer mensen die een stemgeluid voortbrengen die voor toehoorders moeilijk te verdragen is. De één kraakt en piept, de ander is schel en dominant. Sommigen kunnen alleen maar onverstaanbaar mompelen, terwijl anderen altijd een klagerige ondertoon in de stem hebben. Interessant is het feit dat stemgeluid psychologisch veel zegt over de persoon in kwestie, bijvoorbeeld dat hij de aandacht opeist of juist geen aandacht wil. Ook kan het stemgeluid de kwaliteit hebben van iemand die een zorgelijke, bange instelling heeft of van iemand die heel ontspannen en onverschrokken in het leven staat. Meer dan mensen zich bewust zijn, is de stem het uithangbord van wat er vanbinnen speelt. En het is nu juist deze uithangbord die anderen ook kan afschrikken. Daarom is het geen overbodige luxe om anderen te vragen hoe het eigen stemgeluid overkomt. Zo nodig kan de toonkwaliteit worden bijgesteld om op die manier beter afgestemd te zijn met de buitenwacht. Logopedische stemoefeningen helpen daarbij enorm. Niet alleen in het persoonlijk contact, maar ook in het zakelijk verkeer is het stemgeluid dikwijls van doorslaggevend belang. Denk alleen maar aan de stem van de gezagvoerder als het vliegtuig net is opgestegen: is de toonkwaliteit die van iemand die onzeker en zenuwachtig overkomt, dan wordt de beleving van de uren daarna niet echt een pretje. Door mijn eigen sonore, dragend stemgeluid, weet ik dat ik, als psychotherapeut een geruststellende uitwerking heb op mijn patiënten, zodanig dat eventueel aanwezige drempelvrees binnen een paar seconden als sneeuw voor de zon verdwijnt. Een prettige telefoonstem is belangrijk voor wie doktersassistente is; en een heldere, rustige, dragende stem is belangrijk voor een ieder die presentaties geeft en grote groepen mensen moet meenemen in zijn verhaal. Levenspartners kunnen feilloos van elkaar opmerken welke emotie achter het stemgeluid schuilgaat. En meer dan eens zal de uitspraak gedaan worden: ‘ik heb niet zoveel moeite met wat je zegt, maar de toon waarop staat mij tegen’. Zo kunnen bijgeluiden van irritaties, frustraties en ongenoegens feilloos worden gedetecteerd. Aangezien veel mensen zich druk kunnen maken over hoe zij overkomen, is het des te opmerkelijker dat diezelfde mensen zo slordig omgaan met hun eigen stemgeluid.

Bij een volgend gesprek vraagt Gerda aan mij of zij haar vriendin, Eline tekort gedaan heeft door kritiek te geven op haar stemgeluid. Ik zeg: ‘nee, vrienden moeten elkaar de waarheid kunnen zeggen’. Elke vogel mag dan zingen zoals het gebekt is, feit is ook dat veel vogels niet kunnen zingen.

 


Lees ook:

Bekijk alle columns

Reacties

Er heeft nog niemand gereageerd op deze pagina.

RSS feed van de reacties op deze pagina | RSS-feed voor alle reacties

Plaats uw reactie